Türkçe English
Home  |  About   |  Writing and Publishing Policies  |  Editorial Board   | 

Quick Access


Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / Thé Journal of International Social Research became a member of Cross Reff since 2014 and started to assign DOI numbers to the articles. Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Summary


TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE YAPILARINA GÖRE CÜMLELER

Türkçe sözdiziminin hatta Türkçe dilbilgisinin en tartışmalı konularından biri şüphesiz “yapılarına göre cümle” konusudur. Bugüne kadar çok tartışılmasına rağmen “yapılarına göre cümle” konusunda bir kabul birliği sağlanamamış, tartışıldıkça bu konudaki fikir ayrılığı artmış, zamanla içinden çıkılmaz bir hal almıştır. Gramer kitapları, sözdizimi kitapları ve ilgili yayınlarda yer alan yapılarına göre cümle tasniflerine bakıldığında bu tasniflerde farklı kıstasların esas alınmasından kaynaklanan birtakım farklılıklar göze çarpar. Bu farklı fikirler irdelendiğinde cümlenin tanımlanması, yapısına göre tasnif edilip edilemeyeceği, sınırlandırılması, temelini oluşturan yapı ve yargı kavramlarının ele alınış biçimleri, tasniflerde kullanılan terimlerin sorunlu olması, tasniflerin Türkiye Türkçesinde kullanılan bütün cümle türlerini kapsamaması gibi sorunların itilafa sebep olduğu görülür. Bu çalışmada öncelikle yapılarına göre cümle konusunda dilciler arasında itilafa sebep olan sorunlar özetlenerek bunların nasıl çözülmesi gerektiği hususunda birtakım fikirler beyan edildikten sonra cümleler yapılarına göre basit cümleler, birleşik cümleler ve eksiltili cümleler olmak üzere üç ana gruba ayrılmıştır. Basit cümleler, düz basit cümleler ve girişik basit cümleler olmak üzere iki alt gruba ayrılarak incelenip örneklendirilmiştir. Birleşik cümleler ise öncelikle sözde birleşik, gerçek birleşik ve karmaşık birleşik cümleler olarak üç gruba ayrılmış, daha sonra sözde birleşik cümleler, şartlı birleşik cümleler ve iç içe birleşik cümleler; gerçek birleşik cümleler ise, sıralı birleşik cümleler ve bağlı birleşik cümleler olmak üzere iki alt gruba ayrılarak incelenip örneklendirilmiştir. Daha sonra eksiltili cümleler, basit yapılı eksiltili cümleler ve birleşik yapılı eksiltili cümleler olmak üzere iki alt gruba ayrılarak incelenip örneklendirilmiştir. Böylece Türkçe sözdiziminde bir sorun haline gelen yapılarına göre cümle konusunda bir kabul birliği sağlanmasına katkıda bulunulmaya çalışılmıştır.



Keywords
Türkçe, Türkiye Türkçesi, Söz Dizimi, Cümle, Yapılarına Göre Cümleler

References

Advanced Search


Announcements


Address : Kocaeli Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, İzmit / Kocaeli
Telephone :+905076095206 Fax :
Email :dergi@sosyalarastirmalar.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri